Een meervoudige crisis vraagt om een meervoudige aanpak

25-2-2021 mensen die wandelen in bos

De coronacrisis grijpt diep in hoe we werken, hoe we leven, hoe we leren en hoe we zorgen. De bestrijding van de pandemie legt grote vraagstukken op de arbeidsmarkt, in het onderwijs en de zorg of klimaat die al langer op de agenda stonden onder het vergrootglas. Maar ook verdelingsvraagstukken rijzen naar de oppervlakte. De meervoudigheid van deze crisis vergt daarom een optimale wisselwerking tussen beleidsmakers, wetenschappelijk onderzoekers en maatschappelijke spelers om vraagstukken te ontrafelen en geschikte aanpakken te ontwikkelen. Hoe komen we daar? Dit zijn vraagstukken die centraal staan in het essay van het SCP.

Flankerend beleid

Allereerst is het zaak om de aard van de crisis in volle omvang in beeld te hebben. De overheid moet ten tijde van crisis helder zijn over hoe ze stuurt en wat ze van burgers verwacht. Zo lang de virusbestrijding domineert, is een stevige inzet op flankerend beleid nodig zoals steun voor bedrijven en toegang tot geestelijke gezondheidszorg. Tegelijkertijd is het besef nodig dat zodra een groter deel van de samenleving gevaccineerd is en de druk op zorgcapaciteit minder wordt, er een kantelpunt in beleid aan de orde is. Flankerend beleid is dan niet langer beperking van 'nevenschade', zoals gezondheidsverlies door eenzaamheid of isolatie, maar hoofdzaak. De grote vraagstukken op de arbeidsmarkt, in de zorg en in de leefomgeving staan dan weer bovenaan. Daar moeten we niet alleen op voorbereid zijn, maar in de keuzes op korte termijn op voorsorteren.

Samenwerking disciplines

Beleidsmakers moeten onder grote druk alle beschikbare kennis en instrumenten benutten om aan de politiek de goede afwegingen voor te leggen. Hier is een variëteit aan disciplines mee gemoeid, om scherp te blijven op alle belangen en uitzicht te houden op méér dan een korte termijn handelingsperspectief. Een goede en betrouwbare wisselwerking tussen:

  • onderzoek (wat weten we?),
  • beleid (wat kunnen we?),
  • samenleving (wat willen we) en,
  • politiek (wat moeten we?)

komt niet vanzelf. De keuze tussen het openen van scholen of horeca kan niet door wetenschappers worden voorgeschreven. Daar is een zo goed mogelijk onderbouwde politieke keuze bij nodig over wat wenselijk is voor de samenleving. Openheid en responsiviteit van alle betrokkenen is hoognodig om tunnel-denken tegen te gaan.

Terug naar nieuwsoverzicht