Laat herstel brede welvaart niet weer tien jaar duren

8-4-2021

De afgelopen 20 jaar heeft Nederland een relatief bescheiden groei in brede welvaart gekend. Dit komt met name doordat brede welvaart een forse deuk opliep in de periode volgend op de financiële crisis van 2008, die in 2013 zijn dieptepunt bereikte.

Pas in 2018 bereikte zij het niveau van voor de financiële en economische crises; herstel duurt dus lang. In alle Nederlandse regio’s steeg de brede welvaart in de periode 2013-2019. Regionale verschillen in brede welvaart werden daarbij kleiner. Desalniettemin vond een aanzienlijke verschuiving plaats in de rangschikking van regio’s naar brede welvaart, met name door verschillen in de dimensie woontevredenheid. De grote vraag is wat de coronacrisis doet met de brede welvaart in ons land.

Het is te vroeg om hierop definitieve antwoorden te geven; wel kan er op basis van crises die zich eerder in de geschiedenis hebben voorgedaan en gegevens die gedurende de huidige coronacrisis beschikbaar zijn gekomen een beeld geschetst worden van die impact. De eerste signalen laten zien dat Nederlanders er met betrekking tot sociale contacten, huisvesting en subjectief welzijn weliswaar op achteruit lijken te zijn gegaan, maar dat inkomens en banen nagenoeg overeind zijn gebleven; per saldo lijkt daarmee ook de brede welvaart vooralsnog niet te zijn gedaald.

Ook gedurende voorgaande crises bleef de brede welvaart in eerste instantie veelal overeind bleef, maar kreeg het later alsnog flinke klappen te verduren. Terwijl het bruto binnenlands product vaak snel weer opkrabbelde, keerde brede welvaart vaak pas veel later weer terug op het oude niveau. Dit betekent dat het voor beleid belangrijk is om nú aan het verbeteren van de brede welvaart te werken, om niet net als in de eerdere crisis weer langdurig achterop te raken.

Net als in Nederland als geheel nam de brede welvaart tussen 2013 en 2019 in elke regio toe. Maar die toename was in Midden-Limburg en Overig Groningen veel groter dan in Noord- en Zuidoost-Drenthe. Verschillen in de verandering van de brede welvaart zijn vooral toe te schrijven aan de dimensie huisvesting. Regio’s met een beperkte verhoging van de brede welvaart kampen met een sterke verslechtering van de woontevredenheid. De verschillen tussen de regio’s met de hoogste en laagste brede welvaart zijn met ongeveer zeven procentpunten tamelijk groot. Over het algemeen zijn de verschillen in brede welvaart in de jaren voor de coronacrisis wel afgenomen. Gekeken naar de afzonderlijke BWI-dimensies (Brede Welvaartsindicator-dimensies), is er een verkleining van de regionale verschillen in nagenoeg alle dimensies over de periode 2013-2019. In het bijzonder namen regionale verschillen af voor de dimensies subjectief welzijn, persoonlijke ontwikkeling, baanzekerheid en veiligheid. De uitzonderingen op dit algemene patroon van regionale convergentie zijn drie BWI-dimensies: sociale contacten, maatschappelijke betrokkenheid en huisvesting.

Terug naar nieuwsoverzicht